Een narcistische persoonlijkheidsstoornis is een pathologische stoornis van het sociale brein, die gekenmerkt wordt door een langdurig patroon van superioriteit (fantasie of daadwerkelijk gedrag), een overweldigende behoefte aan bewondering en meestal een volledig gebrek aan empathie naar anderen.
Persoonlijkheidsstoornissen bij narcisme
Persoonlijkheidsstoornissen zijn afwijkende kenmerken, die ons karakter vormen. Het is een blijvende structuur van innerlijke ervaring en gedrag dat afwijkt van de algemene norm. Het patroon is te vinden in twee of meer van de volgende gebieden:
- cognitief;
- beïnvloeding;
- persoonlijk functioneren;
- impulscontrole.
Het karakter is onbuigzaam en doordringend tijdens een breed scala van persoonlijke en sociale situaties. Het leidt meestal tot aanzienlijke problemen tijdens sociale, werk- of andere situaties. Het patroon is stabiel en blijvend en het ontstaan ervan kan worden teruggevonden tot vroege volwassenheid of adolescentie.
Deze stoornissen worden ingedeeld in drie clusters:
(A) paranoïde-, schizoïde- en schizotypisch;
(B) borderline- antisociale-, theatrale- en narcistisch;
(C) ontwijkende-, afhankelijke- en dwangmatige/obsessief compulsief.
Narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS)
Er zijn mensen die helemaal passen bij het narcistische type persoonlijkheid of sociopathisch antisociaal persoonlijkheidstype. Deze narcisten zijn charmant en charismatisch. Ze hebben veel grandioze ideeën en grote visies en ze willen graag krediet voor het werk. Ze hebben de neiging om alleen zichzelf te dienen en hebben geen enkele vorm van empathie. Mensen met deze stoornis geloven vaak dat ze van groot belang zijn in het leven van iedereen, zoals hun partner of anderen personen. Mensen met narcistische persoonlijkheidsstoornis nemen vaak een arrogante, minachtende of kleinerende houding aan. Ze kijken vaak op mensen neer. Partners van narcisten hebben het vaak niet in de gaten. Ze worden wel geconfronteerd met afwijkend gedrag, maar de narcist weet vaak via kleine aanhalingen of presentjes de ander weer aan het lijntje te houden, waardoor deze kan doorgaan met zijn kleinerende houding.
Het verschil tussen een narcist en een sociopaat
Eén van de belangrijkste verschillen tussen narcisten en sociopaten is, dat voor een groot deel een sociopaat meer manipulatief is. Een narcist is onbewust van zijn effect op anderen. Ze zijn zo overtuigd van zichzelf, dat ze niet echt aandacht besteden aan het feit dat hun gedrag anderen kunnen kwetsen.
De sociopaat daarentegen zal de ander betrekken om over hem of haar te praten. Ze zijn zeer vaardig om te manipuleren. Dit gebeurt vaak over een zeer lange termijn, zelfs jaren!
Als je een narcist of sociopaat boos maakt en door grenzen heen gaat, zal waarschijnlijk de narcist er op uit zijn om te pesten, maar een sociopaat kan het spel zeer lang spelen. Dat is griezelig en eng, maar iets om attent op te zijn. Vaak wordt niet aangenomen dat iemand de ander op zo’n grote schaal manipuleert, maar het gebeurt constant. Men komt er vaak niet achter en bewijs is er vaak niet te vinden, doch intuïtie is de beste informatie in deze gevallen.