Dawn DeVries Sokol laat zien hoeveel ruimte er ontstaat wanneer je gewoon begint

Creativiteit wordt vaak voorgesteld als een talent waarmee je wordt geboren, terwijl Dawn DeVries Sokol met haar loopbaan laat zien dat een creatief leven zich ook geleidelijk kan ontwikkelen. Haar weg begon niet op een kunstacademie en verliep evenmin volgens een vooraf uitgestippeld plan. Ze studeerde journalistiek, werkte bij kranten, belandde in de wereld van tijdschriften en groeide vervolgens uit tot boekontwerper, auteur, illustrator en kunstenaar. Juist die ontwikkeling maakt haar werk herkenbaar voor iedereen die graag tekent, schrijft, schildert of collages maakt, maar zichzelf nog niet vanzelfsprekend als creatief beschouwt.

Wanneer je haar boeken en kunstjournalen bekijkt, zie je geen afstandelijke kunst die alleen bedoeld is om bewonderd te worden. Je krijgt juist zin om zelf papier te pakken en iets te maken. Haar pagina’s bevatten verf, tekeningen, handgeschreven woorden, patronen en stukken papier die samen een persoonlijk verhaal vormen. Daarbij draait het niet om technische perfectie. Het gaat om nieuwsgierigheid, oefenen en ontdekken welke materialen bij je passen.

Van journalistiek naar een visuele loopbaan

Dawn DeVries Sokol behaalde een bachelor aan de Walter Cronkite School of Journalism and Mass Communication van Arizona State University. Die opleiding vormde aanvankelijk een logische stap, want ze kreeg al vroeg te horen dat schrijven bij haar paste. Na haar studie werkte ze als redacteur bij kranten, waar taal, nauwkeurigheid en het helder overbrengen van informatie een belangrijk onderdeel van haar dagelijkse werk waren.

Toch groeide haar behoefte om ook visueel te creëren. Ze schoof geleidelijk op van redactioneel werk naar grafische vormgeving en artdirection. Uiteindelijk werd ze artdirector voor tijdschriften, waaronder America West Airlines Magazine. Een productie waarvoor ze de visuele leiding verzorgde, werd opgenomen in de Print Magazine Regional Design Annual van 2002. Daarmee kreeg haar ontwerpwerk professionele erkenning voordat ze als auteur en illustrator een eigen publiek opbouwde.

De ervaring die ze in deze jaren verzamelde, is nog altijd zichtbaar in haar boeken. Ze begrijpt niet alleen hoe een afbeelding eruit moet zien, maar ook hoe tekst, typografie, kleur en witruimte elkaar kunnen versterken. Daardoor voelen haar publicaties niet als losse verzamelingen opdrachten of illustraties. Iedere pagina maakt deel uit van een zorgvuldig opgebouwd geheel waarin je gemakkelijk je eigen weg vindt.

Meer dan 150 boeken vormgegeven

Gedurende ongeveer tien jaar ontwierp Sokol meer dan 150 boeken voor Amerikaanse uitgevers. Dat werk ging veel verder dan een aantrekkelijke omslag maken. Ze hield zich bezig met de vormgeving van binnenwerken, beeldplaatsing, lettertypes en de manier waarop een lezer door een boek wordt geleid. Die langdurige ervaring gaf haar een stevige professionele basis toen ze zelf boeken ging ontwikkelen.

Voor jou als creatieveling zit daar een bemoedigende gedachte in. Een loopbaan hoeft niet met het uiteindelijke doel te beginnen. Kennis die je opdoet tijdens redactioneel werk, vormgeving of andere opdrachten kan later een waardevolle rol spelen in projecten die veel persoonlijker voelen. Bij Sokol kwamen haar journalistieke achtergrond en haar liefde voor beelden uiteindelijk samen in boeken waarin uitleg, vormgeving en creativiteit elkaar aanvullen.

Bestel vandaag nog jouw glutenvrije ingredienten voor een heerlijke maaltijd

Haar professionele ontwikkeling bewijst bovendien dat artistieke groei niet aan één opleiding gebonden is. Ze volgde geen klassieke route via een academie voor beeldende kunst. Haar kunstenaarschap ontstond door te werken, workshops te volgen, materialen uit te proberen en steeds opnieuw te onderzoeken hoe zij zichzelf visueel wilde uitdrukken.

Een kunstjournal waarin alles samen mag komen

Sokol raakte serieus geïnteresseerd in art journaling nadat ze creatieve bijeenkomsten en workshops over collage en mixed media had bezocht. In het begin wist ze niet goed wat ze van een kunstjournal moest vinden. De openheid van de pagina riep vragen op, maar juist die vrijheid ging haar steeds meer aantrekken.

Een kunstjournal geeft je ruimte om verschillende vormen van creativiteit samen te brengen. Je kunt schrijven, schilderen, tekenen en papier plakken zonder dat iedere pagina een afgerond kunstwerk hoeft te worden. Een mislukte lijn kan deel worden van een patroon en een verfvlek kan het begin vormen van een achtergrond. Je hoeft vooraf niet precies te weten waar een pagina eindigt.

Die benadering herken je duidelijk in Sokols werk. Haar pagina’s ogen persoonlijk en gelaagd, waarbij spontane strepen naast zorgvuldig gekozen kleuren staan. Handgeschreven woorden worden onderdeel van het beeld en collagemateriaal zorgt voor structuur. Ze laat daarmee zien dat een kunstjournal niet hoeft te voldoen aan regels die buiten jou zijn bedacht. Je bepaalt zelf welke materialen, onderwerpen en technieken betekenis krijgen.

De internationale doorbraak met kunstjournalen

In 2008 verscheen 1,000 Artist Journal Pages: Personal Pages and Inspirations. Voor dit boek verzamelde Sokol kunstjournalpagina’s van uiteenlopende makers. Het resultaat bood een omvangrijke blik op de verschillende manieren waarop mensen een persoonlijk kunstboek kunnen gebruiken. Sommige pagina’s waren uitbundig en kleurrijk, terwijl andere juist draaiden om tekst, ingetogen tekeningen of zorgvuldig opgebouwde collages.

Het boek werd internationaal bekend binnen de wereld van art journaling. De kracht zat niet alleen in de hoeveelheid werk, maar vooral in de zichtbare verscheidenheid. Wanneer je door zoveel verschillende pagina’s bladert, wordt duidelijk dat er geen vaste formule bestaat. Iedere maker gebruikt het papier op een andere manier en precies daarin ligt de waarde van een persoonlijk journal.

Later volgde A World of Artist Journal Pages, waarin meer dan duizend kunstwerken van 230 kunstenaars uit dertig landen werden samengebracht. Daarmee verbreedde Sokol het perspectief verder. Creativiteit bleek niet gebonden aan één stijl, leeftijd of culturele achtergrond. Het boek gaf kunstenaars uit verschillende delen van de wereld een plek naast elkaar, zonder hun werk in een uniforme vorm te persen.

Doodle Diary werd haar grootste verkoopsucces

Een van Sokols bekendste publicaties is Doodle Diary: Art Journaling for Girls. Volgens haar uitgever zijn er meer dan 150.000 exemplaren van verkocht. Het boek nodigt jonge gebruikers uit om zelf te tekenen, schrijven en experimenteren. De pagina’s zijn niet bedoeld om uitsluitend te bekijken, want je maakt het boek gaandeweg persoonlijk door erop te reageren.

Sokol noemt het verkoopsucces van Doodle Diary een belangrijk moment in haar loopbaan. Toch ligt de betekenis van het boek niet alleen in het aantal verkochte exemplaren. Het gaf veel jonge mensen een laagdrempelige kennismaking met art journaling. Je hoefde geen tekentechniek te beheersen of ervaring te hebben met verf en collage. De opdrachten hielpen je op weg, waarna je de pagina naar eigen inzicht kon invullen.

Met Doodle Sketchbook: Art Journaling for Boys verscheen een vergelijkbaar creatief boek voor jongens. De titels weerspiegelen de marketing uit de periode waarin ze werden uitgebracht, maar de achterliggende werkwijze is veel breder bruikbaar. Tekenen en visueel schrijven zijn immers niet aan leeftijd of gender gebonden. Iedereen kan een leeg vel gebruiken om gedachten, herinneringen en ideeën zichtbaar te maken.

Boeken die je uitnodigen om zelf te creëren

Na haar eerste succesvolle publicaties bouwde Sokol een uitgebreid oeuvre op rond tekenen, doodling en persoonlijke creativiteit. In Art Doodle Love: A Journal of Self-Discovery gebruikt ze creatieve opdrachten om je naar je eigen voorkeuren en ervaringen te laten kijken. Year of the Doodle bevat 365 aanzetten voor tekenen, collage en het maken van persoonlijke markeringen.

Met Doodle Zen: Finding Creativity and Calm in a Sketchbook richt ze zich op de rust die kan ontstaan wanneer je aandacht bij lijnen en vormen blijft. Het boek presenteert tekenen niet als een prestatie die beoordeeld moet worden, maar als een bezigheid waarin je een eigen ritme vindt. Art to Start Doodling en Doodle Journeys sluiten hierbij aan door je voldoende houvast te geven zonder de uitkomst volledig voor te schrijven.

Ook The Postcard Project: 52 Weeks of Art Journaling Via Snail Mail kwam voort uit haar behoefte om mensen via creativiteit met elkaar te verbinden. Het concept ontstond in een periode waarin persoonlijk contact minder vanzelfsprekend was. Je maakt kunst op een kaart en stuurt die vervolgens naar iemand anders. Een creatieve handeling krijgt zo een bestemming buiten je eigen werktafel.

Van verf en collage naar digitaal illustreren

Hoewel Sokol jarenlang met acrylverf, aquarel, inkt en collage werkte, maakt ze haar professionele illustraties tegenwoordig grotendeels digitaal. Ze tekent voornamelijk in Procreate en bewerkt haar werk daarna in Photoshop. Voor de opmaak van boeken gebruikt ze InDesign.

Deze werkwijze betekent niet dat haar oorspronkelijke stijl is verdwenen. Digitale penselen, texturen en kleurlagen geven haar nog steeds de vrijheid om een levendige, handgemaakte uitstraling te creëren. Het grote voordeel ligt voor haar in de efficiëntie. Ze hoeft afzonderlijke tekeningen niet telkens te scannen en schoon te maken, waardoor ze meer aandacht kan besteden aan het tekenen zelf en beter binnen de deadlines van uitgevers kan werken.

Voor je eigen creatieve proces kan die combinatie verhelderend zijn. Traditionele en digitale materialen hoeven geen tegenpolen te vormen. Je kunt op papier schetsen, digitaal kleuren en later opnieuw handgemaakte elementen toevoegen. Het materiaal blijft een hulpmiddel en hoeft je werkwijze niet te bepalen.

Wetenschap verbeelden voor jonge lezers

Een recent hoofdstuk in haar loopbaan bestaat uit informatieve kinderboeken. Voor A Tour of the Human Body: Amazing Numbers—Fantastic Facts van auteur Jennifer Berne maakte Sokol de illustraties en werkte ze mee aan het boekontwerp. Het veertig pagina’s tellende boek is bedoeld voor kinderen van ongeveer vijf tot negen jaar en legt het menselijk lichaam uit aan de hand van opvallende getallen.

Daarbij moest ze informatie over cellen, organen en bloedvaten omzetten in beelden die aantrekkelijk en begrijpelijk blijven. Haar illustraties hebben dus niet alleen een decoratieve functie. Ze ondersteunen de uitleg en helpen jonge lezers om grote hoeveelheden en ingewikkelde processen voor zich te zien.

Het boek kreeg professionele erkenning door plaatsing op aanbevolen leeslijsten. Daarna verzorgde Sokol ook de illustraties en het ontwerp voor A Tour of Outer Space, het volgende deel binnen de reeks Number Tours for Curious Kids. Haar journalistieke achtergrond, ervaring met boekontwerp en beeldende ontwikkeling komen in deze publicaties overtuigend samen.

Kunst die ook buiten boeken zichtbaar is

Sokols werk bleef niet beperkt tot drukwerk en digitale lessen. Haar kunst is tentoongesteld in galeries in verschillende delen van de wereld, waaronder locaties in Tempe en Tokio. In haar woonplaats Tempe is ze bovendien betrokken geweest bij kunst in de openbare ruimte.

Het Public Art Archive koppelt haar naam aan meerdere plaatselijke projecten. Gemeentelijke documenten bevestigen dat ze werd geselecteerd voor een kunstproject rond elektriciteitskasten en ontwerpen voor bibliotheekpassen. Hierdoor kwam haar werk terecht op plekken waar mensen het tijdens hun dagelijkse bezigheden konden tegenkomen.

Daarnaast maakt ze vrij werk, letterkunst en dierenportretten in opdracht. Voor zo’n portret kijkt ze niet uitsluitend naar de uiterlijke kenmerken van een dier. Ze gebruikt ook informatie over het karakter, de leefomgeving en herkenbare gewoonten. Daardoor ontstaat een persoonlijk beeld waarin een eigenaar meer herkent dan alleen een correcte vachtkleur of lichaamsvorm.

Beginnen krijgt meer waarde dan perfectie

De loopbaan van Dawn DeVries Sokol laat zien hoe verschillende ervaringen zich later met elkaar kunnen verbinden. Haar opleiding in de journalistiek leerde haar informatie ordenen, haar werk als artdirector versterkte haar visuele inzicht en haar jaren als boekontwerper gaven haar kennis van het volledige productieproces. Art journaling bood vervolgens de ruimte waarin haar persoonlijke beeldtaal kon groeien.

Wanneer je haar werk als inspiratie gebruikt, hoef je haar stijl niet na te maken. Haar belangrijkste bijdrage ligt juist in de uitnodiging om je eigen manier van werken te vinden. Je kunt beginnen met een notitieboek, een pen en materiaal dat je al in huis hebt. Door regelmatig iets toe te voegen, ontdek je vanzelf welke kleuren, woorden en vormen bij je terugkeren.

Een creatief leven ontstaat zelden op één beslissend moment. Het groeit terwijl je leert, probeert en opnieuw begint. Dawn DeVries Sokol heeft van die ontwikkeling een veelzijdige loopbaan gemaakt en geeft je met haar boeken alle ruimte om zelf de eerste pagina te vullen.