Hersenvliesontsteking – meningitis oftewel nekkramp

Hersenvliesontsteking ofwel meningitis is een ontsteking van de hersenvliezen. De hersenvliezen zijn de drie membranen die de hersenen en het ruggenmerg bedekken. Meningitis kan optreden wanneer de vloeistof rond de hersenvliezen wordt geïnfecteerd. Doordat het niet mogelijk is om bij de patiënt de kin tegen de borst te drukken wordt de ziekte ook nekkramp genoemd.

Wat is meningitis-Hersenvliesontsteking ?

Meningitis is een ontsteking van de hersenvliezen. De hersenvliezen dienen als beschermende bedekking voor de hersenen en het ruggenmerg. De oorzaak van de ontsteking is een infectie met bacteriën, virussen (virale meningitis, bijvoorbeeld in het geval van door teken overgedragen encefalitis) of andere pathogenen (ziekteverwekkers).
De schedel en de wervelkolom beschermen de hersenen en het ruggenmerg. Zij is bekleed met de vliezen. In de ruimte omringd door de hersenvliezen bevindt zich een vloeistof (liquor) die schokken buffert en zo de hersenen en het ruggenmerg extra beschermt.

Meningitis kan een ernstige ziekte zijn en leiden tot blijvende schade aan het zenuwstelsel en zelfs de dood. Oorzaken van meningitis zijn verschillende pathogenen.
Een bekende vorm van meningitis is het gevolg van infectie met een bepaalde bacteriesoort, de meningokokken. Sinds de introductie van het vaccin tegen meningokokken-serogroep C (één van de twee meest voorkomende) is de oorzaak van de ziekte aanzienlijk afgenomen.

Meningitis kan in een vroeg stadium moeilijk te herkennen zijn

Symptomen kunnen vergelijkbaar zijn met die van de gewone griep en kunnen zich snel ontwikkelen, vaak een kwestie van uren.
De belangrijkste symptomen, waarop moet worden gelet zijn koorts, braken, hoofdpijn, stijve nek, gevoeligheid voor licht en slaperigheid of veranderd bewustzijn. De tekenen en symptomen verschijnen niet in een bepaalde volgorde en sommige verschijnen misschien helemaal niet.

Soorten meningitis

Virale en bacteriële infecties zijn de meest voorkomende oorzaken van meningitis. Er zijn verschillende andere vormen van meningitis. Voorbeelden hiervan zijn cryptokokken, die worden veroorzaakt door een schimmelinfectie en carcinomateuze, wat kankergerelateerd is. Deze soorten zijn zeldzaam.

Virale en bacteriële meningitis zijn besmettelijk. Ze kunnen worden overgedragen door hoesten, niezen of contacten van mens op mens.

medicijnallergieën
schimmels
chemische irritatie
kanker

Virale meningitis

Virale meningitis is het meest voorkomende type meningitis. Virussen in de categorie Enterovirus veroorzaken 85 procent van de gevallen. Deze komen vaker voor in de zomer en herfst, en ze omvatten:

coxsackievirus A
coxsackievirus B
echovirussen

Virussen in de categorie Enterovirus veroorzaken jaarlijks ongeveer 10 tot 15 miljoen infecties, maar slechts een klein percentage van de mensen die besmet raken, krijgt meningitis.
Andere virussen kunnen meningitis veroorzaken. Deze omvatten:

West-Nijl virus
Influenza
De bof
HIV
Mazelen
Herpes virussen
Coltivirus , dat Colorado tekenkoorts veroorzaakt

Virale meningitis verdwijnt meestal zonder behandeling.

Bacteriële meningitis

Bacteriële meningitis is besmettelijk en wordt veroorzaakt door infectie van bepaalde bacteriën. Het is dodelijk als het niet wordt behandeld. Tussen 5 en 40 procent van de kinderen en 20 tot 50 procent van de volwassenen met deze aandoening sterft. De meest voorkomende soorten bacteriën die bacteriële meningitis veroorzaken zijn:

Streptococcus pneumoniae, die doorgaans wordt aangetroffen in de luchtwegen, sinussen en neusholte en wat kan leiden tot pneumokokkenmeningitis
Neisseria meningitidis, die wordt verspreid via speeksel en andere ademhalingsvloeistoffen en veroorzaakt meningokokkenmeningitis
Haemophilus influenza, die niet alleen meningitis, maar infectie van het bloed, ontsteking van de luchtpijp, cellulitis en infectieuze artritis kan veroorzaken
Listeria monocytogenes, een door voedsel overgedragen bacterie

Bacteriële meningitis Symptomen

Bacteriële meningitis symptomen ontwikkelen zich plotseling, zoals:

Tekst gaat verder na de advertentie

De handigste keukenaccessoires - leukste gadgets

-----------------------------------------

veranderde mentale toestand
misselijkheid
braken
overgevoel voor licht
prikkelbaarheid
hoofdpijn
koorts
stijve nek
paars achtige puntjes die niet weg te drukken zijn (als je dit ziet gelijk actie ondernemen!)

Zoek onmiddellijk medische hulp als je deze symptomen ervaart. Bacteriële meningitis kan dodelijk zijn. Er is geen manier om te weten of je bacteriële of virale meningitis hebt, gewoon door te beoordelen hoe je je voelt. De arts zal tests moeten uitvoeren om te bepalen welk type je hebt.

Meningitis kan in de vroege stadia moeilijk te herkennen zijn

Symptomen kunnen vergelijkbaar zijn met die van de gewone griep en kunnen zich snel ontwikkelen, zelfs binnen enkele uren.
De belangrijkste symptomen zijn koorts, braken, hoofdpijn, stijve nek, overgevoeligheid voor licht en slaperigheid of veranderd bewustzijn. De tekenen en symptomen verschijnen niet in een bepaalde volgorde en sommige verschijnen misschien helemaal niet.

Deze symptomenlijst omvat niet alle mogelijk tekenen en symptomen van meningitis. Neem contact op met de huisarts voor vragen over de meest voorkomende symptomen. Het is belangrijk om de waarschuwingssignalen te kennen en om medische behandeling snel te starten. Totdat de oorzaak van meningitis bekend is, moet dit worden beschouwd als een medisch noodgeval.

Wat zijn de symptomen van meningitis?

De symptomen van virale en bacteriële meningitis kunnen in het begin vergelijkbaar zijn. De symptomen van bacteriële meningitis zijn echter meestal ernstiger. De symptomen variëren ook afhankelijk van de leeftijd.

Virale meningitis – hersenvliesontsteking symptomen

verminderde eetlust
prikkelbaarheid
slaperigheid
loomheid
koorts

Voor volwassenen kan virale meningitis het volgende veroorzaken:

hoofdpijn
koorts
stijve nek
toevallen
overgevoelig voor fel licht
slaperigheid
loomheid
misselijkheid
verminderde eetlust

En verder:

Kromming van de rug (zuigelingen)
Gedragsveranderingen
Starende blik
Uitpuilende fontanellen (zuigelingen)
Koude handen en voeten
Diarree
Slaperig of moeilijk ontwaken
Koorts
Prikkelbaarheid
Lusteloos, minder responsief
Verlies van eetlust, weigering van voedsel (baby’s)
Spier-, been- of gewrichtspijn
Nekretractie met gebogen rug (zuigelingen)
Bleke of vlekkerige huid
Uitslag of paarsachtige plekken die niet vervagen met druk (ook wel purpura of petechiën genoemd)
Snelle ademhaling
Toevallen of convulsies
Overgevoelig voor licht
Ernstige hoofdpijn
Stijve nek (kin niet op de borst te kunnen drukken – vandaar de naam nekkramp)
Ongebruikelijke hoog gillen (baby’s)
braken

Hoe wordt meningitis – hersenvliesontsteking vastgesteld?

Het diagnosticeren van meningitis begint met een gezondheidsgeschiedenis en lichamelijk onderzoek. Leeftijd, slaapplaatsverblijf en dagopvang kunnen belangrijke aanwijzingen zijn. Tijdens het fysieke onderzoek zal de arts onderzoeken op:

koorts
een verhoogde hartslag
nekstijfheid
verminderd bewustzijn

De arts zal ook een lumbaalpunctie aanvragen. Deze test wordt ook een ruggenprik genoemd. Hiermee kan de arts op zoek gaan naar verhoogde druk in het centrale zenuwstelsel. Het kan ook ontsteking of bacteriën in het ruggengraatvocht (liquor) vinden. Daarnaast kan deze test ook ook helpen om het beste antibioticum voor de behandeling te bepalen.
Gemeenschappelijke tests zijn onder andere:

Bloedculturen identificeren bacteriën in het bloed. Bacteriën kunnen van het bloed naar de hersenen reizen. N. meningitidis en S. pneumoniae kunnen zowel sepsis als meningitis veroorzaken.
Een compleet aantal bloedcellen met differentiaal is een algemene gezondheidsindex. Het controleert het aantal rode en witte bloedcellen in het bloed. Witte bloedcellen bestrijden infectie. De telling is meestal verhoogd bij meningitis.
Röntgenfoto’s van de borst kunnen de aanwezigheid van longontsteking , tuberculose of schimmelinfecties onthullen . Meningitis kan optreden na een longontsteking.
Een CT-scan van het hoofd kan problemen tonen zoals een hersenabces of sinusitis . Bacteriën kunnen zich vanuit de sinussen naar de hersenvliezen verspreiden.

Hoe wordt meningitis-hersenvliesontsteking behandeld?

De behandeling wordt bepaald door de oorzaak van de meningitis.
Bacteriële meningitis vereist onmiddellijke opname in het ziekenhuis. Vroegtijdige diagnose en behandeling zullen hersenbeschadiging en de dood voorkomen. Bacteriële meningitis wordt behandeld met intraveneuze antibiotica. Er is geen specifiek antibioticum voor bacteriële meningitis. Het hangt van de betrokken bacteriën af.
Schimmelmeningitis wordt behandeld met antischimmelmiddelen.
Virale meningitis wordt niet behandeld. Het lost meestal vanzelf op. De symptomen zouden binnen twee weken moeten verdwijnen. Er zijn geen ernstige problemen op de lange termijn geassocieerd met virale meningitis.

Wat zijn de complicaties van meningitis-hersenvliesontsteking?

Deze complicaties worden meestal geassocieerd met meningitis:

toevallen
gehoorverlies
hersenschade
waterhoofd
een subdurale effusie (bloeding) of een opeenhoping van vloeistof tussen de hersenen en de schedel

Wat zijn de risicofactoren voor meningitis-hersenvliesontsteking?

De volgende zijn enkele van de risicofactoren voor meningitis:

Gecompromitteerde immuniteit
Mensen met een immuundeficiëntie zijn gevoeliger voor infecties. Dit omvat de infecties die meningitis veroorzaken. Bepaalde aandoeningen en behandelingen kunnen het immuunsysteem verzwakken. Deze omvatten:
- HIV
- AIDS
- auto-immuunziekten
- chemotherapie
- orgaan- of beenmergtransplantaties
Cryptokokkenmeningitis, die wordt veroorzaakt door een schimmel, is de meest voorkomende vorm van meningitis bij mensen met HIV of AIDS.

Leven in groepen

Meningitis wordt gemakkelijk verspreid als mensen dicht bij elkaar wonen. Het samen zijn in kleine ruimtes verhoogt de kans op blootstelling. Voorbeelden van deze locaties zijn:

slaapzalen voor studenten
kazernes
kostscholen
dagopvang

Zwangerschap en hersenvliesontsteking

Zwangere vrouwen hebben een verhoogd risico op listeriose, een infectie veroorzaakt door de Listeria bacterie. Infectie kan zich verspreiden naar het ongeboren kind.

Leeftijd en hersenvliesontsteking

Iedere leeftijd heeft risico op meningitis. Bepaalde leeftijdsgroepen hebben echter een hoger risico. Kinderen onder de leeftijd van 5 hebben een verhoogd risico op virale meningitis. Baby’s hebben een hoger risico op bacteriële meningitis.

Werken met dieren

Werknemers in de landbouw en anderen die met dieren werken, hebben een verhoogd risico op infectie met Listeria .

Risicovolle groepen

Wie moet worden gevaccineerd tegen meningokokkenmeningitis? Deze vijf groepen worden als risicovol beschouwd en moeten een meningitisvaccin krijgen:

eerstejaars studenten die in slaapzalen wonen en niet zijn ingeënt
adolescenten van 11 tot 12 jaar oud
nieuwe middelbare scholieren die niet zijn gevaccineerd
mensen die reizen naar landen waar meningokokkeninfecties veel voorkomen
kinderen van 2 jaar en ouder die geen milt hebben of een gecompromitteerd immuunsysteem hebben

Hoe wordt meningitis- hersenvliesontsteking voorkomen?

Het handhaven van een gezonde levensstijl, vooral als je een verhoogd risico loopt, is belangrijk. Dit omvat dingen als:

voldoende rust krijgen
niet roken
vermijdt contact met zieke mensen

Als je in nauw contact bent geweest met één of meer mensen met een bacteriële meningokokkeninfectie, kan de arts je preventieve antibiotica voorschrijven. Dit zal het ontwikkelen van de ziekte verminderen.
Vaccinaties kunnen ook beschermen tegen bepaalde soorten meningitis. Vaccins die meningitis kunnen voorkomen, zijn onder andere: