We voelen ons allemaal wel eens moe in ons hoofd, maar geestelijke of mentale uitputting is wat anders. Ontdek de oorzaken, symptomen en wat je zelf kunt doen om je mentaal minder uitgeput te voelen.
Oorzaken van geestelijke uitputting
Geestelijke uitputting kan ontstaan als je hersenen te veel stimulatie krijgen of als ze onafgebroken op een hoog niveau moeten functioneren. Dat kan het geval zijn als je lange werkdagen hebt of als er veel verantwoordelijkheid op je schouders rust.
Ook als je je vaak zorgen maakt of dagelijks bezig bent met het verwerken van problemen, kun je geestelijk uitgeput raken. Bijvoorbeeld als je pas bent bevallen, intensief zorgt voor een naaste of een geliefde bent verloren.
Deze vorm van uitputting kan ook voortkomen uit school of studie. Bijvoorbeeld als je aan het leren bent en daarbij weinig of geen pauzes neemt.
Symptomen van geestelijke of mentale uitputting
Geestelijke uitputting kan zich uiten in gevoelens, maar ook in mentale en lichamelijke klachten. Zo kun je last krijgen van lichamelijke ongemakken die geen duidelijke oorzaak hebben. Zelfs je gedrag kan erdoor worden beïnvloed. We zetten hieronder alle tekenen van geestelijke en mentale uitputting voor je op een rij.
Gevoelens van geestelijke uitputting
• Somberheid
• Neerslachtigheid
• Hopeloosheid
• Angst
• Zorgelijkheid
• Afstandelijkheid
• Boosheid
• Prikkelbaarheid
• Lusteloosheid
• Ongemotiveerd
• Verveeld
• Onverschillig
Signalen bij mentale uitputting
• Er komt minder uit je handen
• Verminderd reactievermogen
• Moeite om je te concentreren
• Moeite om emoties te beheersen
• Geheugenproblemen
• Je maakt fouten
• Je zit niet lekker in je vel
• Je bent snel afgeleid
• Je durft geen verantwoordelijkheid te nemen
• Moeite hebben om persoonlijke verplichtingen of werkverplichtingen na te komen
Lichamelijke signalen
• Trage bewegingen
• Lage weerstand
• Maag- en darmklachten
• Slaapproblemen
• Hoofdpijn
• Pijn in het hele lichaam
• Chronische vermoeidheid
• Minder of juist meer eetlust
• Aankomen of afvallen in gewicht
Lees ook: Preventie en behandeling bij een Burn-Out
Herken het gedrag
• Uitstelgedrag
• Vermijdingsgedrag
• Gebruik van genotsmiddelen om onaangename gevoelens te onderdrukken
• Vaker absent melden op het werk of school
Geestelijke uitputting kan zorgen voor behoorlijk wat uitdagingen in je dagelijks leven en in relaties. Gelukkig kun je zelf heel wat aan mentale uitputting doen.
Tips bij geestelijke en mentale uitputting
Als je last hebt van mentale uitputting, kan het helpen om een aantal veranderingen in je levensstijl door te voeren. Ook anders omgaan met situaties die je stress bezorgen, kan behulpzaam zijn.
Het lijkt logisch, maar veel mensen gunnen zichzelf niet genoeg rust. Terwijl iedereen weet dat we floreren bij een gezonde afwisseling tussen inspanning en ontspanning.
Kijk dus allereerst of je regelmatig pauze neemt op een dag. Ga ook na of je minstens zeven tot acht uur slaapt per nacht. Neem signalen van moeheid, zoals gapen, serieus en probeer ’s avonds niet te vechten tegen je slaap.
In feite gaat het erom weer te leren luisteren naar de signalen van je lichaam. Hetzelfde geldt voor voeding. Eet wanneer je maag rommelt en drink wanneer je dorst hebt. Gun jezelf daarbij het genot van verse voedingsmiddelen, zoals verse groenten en fruit.
Haal vers vlees en verse vis in huis en bereid een heerlijke maaltijd voor jezelf en je naasten. Je zult zien dat je je een stuk beter voelt als je gezond eet. Daarnaast kunnen supplementen helpen om je beter te voelen.
Zo kan een mineraal als magnesium, dat je veel gebruikt in stressvolle tijden, je gemoedstoestand, geheugen, concentratievermogen en geestelijke veerkracht versterken.