Duizenden jaren geleden, wisten de mensen niet wanneer ze te eten hadden. Ze moesten het doen met wat er op dat moment beschikbaar was. Na de hongerwinter is het probleem van ondervoeding doorgeschoten en zijn de mensen zich gaan overvoeden met gevolg dat sommige richting obesitas gingen. We vinden het gewoon dat we nu 24/7 toegang hebben tot en worden verleid tot eten. Volgens de laatste cijfers van het CBS is één op de twee Nederlanders te dik. Dat is toch niet heel gezond.
Welke voordelen kan regelmatig vasten ons behalve gewichtsreductie nog bieden?
Vasten: voor ons klinkt het als een straf, terwijl een jager of verzamelaar 10’000 jaar geleden niet beter wist. En geregeld aan het vasten waren. Zij moesten of ze wilde of niet deze vastenperiodes doorstaan. Het voedselaanbod was nog lang niet zo groot, calorierijk of dag en nacht beschikbaar, zoals nu in de 21ste eeuw gebruikelijk is. In de Oudheid beschreef de Griekse arts Hippocates welke baat zijn patiënten hadden bij het advies om bij ziekte te vasten.
Vasten: al eeuwen bekent als een ‘wondermiddel’
In de 15de eeuw in de ‘Art of living long’ beschreef de Italiaanse nobelman Luigi Corano hoe zijn levenswijze ‘zo weinig mogelijk eten’ hem veel gezondheidsvoordelen heeft gebracht. Hij werd 102 in een tijdperk waar gemiddeld de leeftijd van 35 jaar werd bereikt. [1] Francis Bacon beschreef rondom de wetenschappelijke revolutie in zijn observatie, dat mensen die weinig eten langer leefden. [1] George Washington uitte zich eind 18de eeuw: “If you would live long…first endeavor to bring your appetite within reason”. [1] Sindsdien is de wetenschap niet stilgestaan. Uit modern, geneeskundig wetenschappelijk onderzoek weten wij nu, dat de eeuwenoude wijsheden niet geheel ongelijk hebben gehad. Vasten, dat ook wel als ‘Caloric Restriction’ (CR) in de literatuur wordt vermeld, brengt veel gezondheidsvoordelen met zich mee.

Wat is Caloric Restriction
Laten wij eerst eens het begrip ‘Caloric Restriction’ verduidelijken. Je kunt je voorstellen dat ‘jezelf uithongeren’, net als te veel eten niet gunstig is voor je gezondheid. Stel je hebt ongelimiteerde toegang tot eten en je gooit je maag vol totdat je niet meer kunt. Een dieet met bijv. 80% van deze hoeveelheid wordt dan een caloric restricted dieet genoemd. [1] Dit percentage van 80% varieert nogal van onderzoek tot onderzoek: 40-80%. [1] Wetenschappers zijn er nog niet over uit wat de algemene optimale reductie van energie-intake is. [1]
Ik ben in de literatuur gedoken en heb een aantal interessante artikelen gevonden waarin de gezondheidseffecten van regelmatige vastenperiodes van zowel mens en dier zijn onderzocht. Hieronder licht ik de drie grootste uit.
Gezondheidsvoordelen van vasten
1. tij om op te ruimen
Vasten is ten eerste de meest effectieve manier om de autofagie van de cel te stimuleren. [5] Wat is autofagie? Autofagie betekent letterlijk ‘jezelf opeten’ (auto = zelf; fagie= eten). De zieke cel gaat zich zelf opeten en opruimen. Eiwitten worden tot aminozuren afgebroken die dan weer opnieuw kunnen worden gebruikt.
Vergelijk het met je vaat. Al drie dagen lang achterelkaar heb je geen tijd gehad om de vaat te doen, waardoor de berg borden en pannen alsmaar groter wordt. Je hebt gewoon een momentje nodig waarop je het achterstallige werk, dat de afgelopen dagen is blijven staan, weg te werken.

2. Bloedsuiker reguleren
Regelmatig vasten reduceert effectief het buik vet door verhoogde afbraak van vet, dat als primaire energieleverancier wordt gebruikt na 16 uur vasten. Vooral het vet rondom de buik staat in relatie met verhoogde insulineresistentie, wat aanleiding voor het manifesteren van diabetes type 2 kan geven. [6] Door reductie van het buik vet, dat door regelmatig vasten kan worden bereikt, verminder je de insuline resistentie [6] en verlaag je je bloedsuiker. [8] Mensen die regelmatig vasten hebben een lagere BMI. [8]
